Zigana Geçidi: rakım, sezon ve motosikletle geçiş

Bir bakışta

Geçit Gümüşhane’ye yaklaşık 60 km uzaklıktadır. Rakam ve tarihler Vikipedi’nin Zigana Geçidi ve Zigana Tüneli maddelerinden, tünel uzunluğu ayrıca Karayolları Genel Müdürlüğü verisinden alınmıştır.

Eski yol mu, tünel mi?

Zigana’da üç katman var. En üstte, tarihî yolun aştığı 2.032 metrelik geçit. Onun altında, 1988’de tamamlanan, yaklaşık 1.795 metre rakımdaki 1.702 metrelik eski Zigana Tüneli. Ve 3 Mayıs 2023’te açılan, Maçka ile Torul arasında dağın çok daha alçak bir kotundan geçen 14.476 metrelik yeni çift tüplü tünel.

Yeni tünel yolu yaklaşık 8 km kısaltmış, 90 virajı ortadan kaldırmış ve eğimi %7,70’ten %3,30’a indirmiştir. Yani hızlı ve kışın güvenli geçiş istiyorsanız tünel; viraj, manzara ve rakım istiyorsanız geçidi aşan eski Zigana yolu. Tünelde sabit hız, takip mesafesi ve far kullanımı önemlidir; yağmurlu bir günde tünel çıkışında zeminin yeniden ıslak olabileceğini hesaba katın.

Eski geçit yolunun bugünkü bakım ve kış mücadelesi durumu için güncel resmi bir kaynak bulamadık. Eski yolu seçecekseniz sürüş günü KGM sayfalarına ve yerel duyurulara bakın; bu sayfada yolun belirli bir tarihte açık olduğunu iddia etmiyoruz.

Yol ve viraj karakteri

Zigana, Doğu Karadeniz’in ormanlık ve nemli yamaçları ile İç Anadolu’nun daha kuru yaylaları arasındaki geçiş noktasıdır. Karadeniz tarafında yoğun orman ve dağınık köyler, Gümüşhane tarafında Harşit vadisi ve daha seyrek orman görürsünüz. Eski yol bu farkı tek sürüşte yaşatır: ormanın içinden tırmanan virajlar, ardından açılan sırt manzarası.

Karadeniz geçitlerinde sis sık görülen bir risktir; kıyı tarafından yükselen bulut yazın bile sırtı kısa sürede kapatabilir. Islak yaprak, gölgede kalan virajlarda yosun ve köy çıkışlarındaki çamur tutuşu düşürür. Ana güzergâh yoğun bir transit yoludur; Vikipedi’ye göre yeni tünelden yılda en az 1,7 milyon araç geçer. Uzun inişlerde motor freniyle ilerleyin, sollamayı yalnızca görüş tam açıkken yapın.

Geçidin yakınındaki Zigana köyü bir kayak merkezi olarak bilinir. Yakındaki Limni Gölü’ne 3 km’lik bir patikayla ya da Kalkanlı köyü üzerinden, bir kısmı toprak olan 19 km’lik bir yolla ulaşılır. Toprak kesimi yol lastiğiyle ve ağır yükle geçmeyin.

Tarih meraklıları için: Ksenophon’un anlattığı On Binler’in Karadeniz’i ilk gördükleri yer olarak da Zigana gösterilir. 25 Ocak 2009’da Zigana Dağı’nda bir çığda 11 dağcı hayatını kaybetmiştir; kışın dağın yüksek kesimleri ciddi bir ortamdır.

Ne zaman gidilir, kışın kapanır mı?

Geçit yılın yaklaşık beş ayı karla kaplıdır. Yeni tünelin amacı da ulaşımı bu kar ve eğimden kurtarmaktı. Eski geçit yolunda sezonun başında ve sonunda kar, buzlanma ve sis görülebilir. Motosiklet için en rahat dönem karın tamamen çekildiği ve zeminin kuru olduğu yaz aylarıdır. Belirli bir açılış tarihi vermiyoruz; her yıl kara göre değişir.

Yakıt ve mola noktaları

Trabzon yönünden gelirken yakıtı Trabzon ya da Maçka’da, Gümüşhane yönünden gelirken Gümüşhane merkezde ya da Torul’da tamamlayın. Geçide yakın tesisler daha çok kayak sezonuna göre çalışır; açık olduklarını varsaymayın. Molayı sisin kapanmadığı, görünür ve trafikten uzak bir cepte verin.

İstasyonların açık olduğu saatler ve hizmetler değişebilir; yola çıkmadan önce güncel istasyonu harita uygulamasında kontrol edin. Uzun yol için genel hazırlık: uzun yol hazırlık listesi.

Yakın Motonom rotaları

Zigana Geçidi: Gümüşhane çıkışlı günübirlik rota yaklaşık 65 km gidiş-dönüş olarak planlanmıştır. Gümüşhane – Torul vadi günü aynı vadinin daha kısa bir versiyonudur. Trabzon tarafında Sümela manastır hattı Maçka’dan geçer. Daha zorlu bir yayla–dağ yolu için D915 ve Derebaşı virajları rehberine, geçitlerin tamamı için dağ ve geçit rotalarına bakın. Bayburt ile Erzurum arasındaki yüksek geçit için Kop Geçidi, zorlu yolların genel listesi için Türkiye’nin en tehlikeli yolları sayfasına bakın.