Motor ehliyeti sınıfları: M, A1, A2, A ve B farkları

Kısa cevap: hangi ehliyet hangi motosikleti kapsar?

Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 75. maddesi motosiklet sınıflarını yalnızca silindir hacmine göre değil, motor gücüne (kW) ve güç/ağırlık oranına göre de tanımlar. Bu yüzden “A2 kaç cc?” sorusunun yönetmelikte tek bir cc karşılığı yoktur.

Üç tekerlekli motosikletlerde sınır 15 kW’tır: 15 kW’a kadar olanlar A1 ve A2, daha güçlüler A sınıfı kapsamındadır (bu durumda A için yaş 21’dir). Dört tekerlekli motosikletler (ATV benzeri) ise ayrı bir sınıf olan B1’e girer.

Üst sınıf alt sınıfları da kapsar (KTY md. 85): A1 ile M, A2 ile M ve A1, A ile M, A1 ve A2 kullanılabilir. B sınıfı ise kendiliğinden M ve B1’i kapsar; motosiklet için aşağıdaki ek şartlar gerekir.

Kaç cc motor hangi ehliyetle? 50–1000 cc tablosu →

A1: 125 cc ve 11 kW sınırı

A1, 16 yaşını bitirenlerin alabildiği ilk motosiklet sınıfıdır. Üç ölçütün hepsi birlikte sağlanmalıdır: silindir hacmi 125 cm³’ü, gücü 11 kW’ı ve güç/ağırlık oranı 0,1’i geçmemelidir. 125 cc olduğu halde gücü 11 kW’ın üzerindeki bir model A1 kapsamına girmez. Ruhsattaki motor gücü ve teknik veriler bu yüzden önemlidir; satın almadan önce ruhsatı veya üreticinin teknik sayfasını kontrol edin.

A2: cc değil kW sınırı

A2 için en küçük yaş 18’dir. Sınıf, gücü 35 kW’ı (yaklaşık 47 beygir) ve güç/ağırlık oranı 0,2’yi geçmeyen motosikletleri kapsar. Silindir hacmi sınırı yoktur. Bu yüzden aynı hacimdeki iki modelden biri A2’ye uyarken diğeri uymayabilir. Bazı üreticilerin A2 için gücü kısıtlanmış versiyonları vardır; bu durumda belirleyici olan ruhsattaki güç değeridir.

• Sık hata: “500 cc altı A2’dir” kuralı yönetmelikte yoktur. Ölçüt güç ve güç/ağırlık oranıdır.
• Pratik kontrol: Ruhsattaki kW değerini ve aracın ağırlığını not edin, kW’ı kilograma bölün. Sonuç 0,2’yi aşmamalı ve güç 35 kW’ı geçmemelidir.

Standart hâliyle bu sınırlara uyan modeller ve üretici verileri için A2 uyumlu motosikletler listesine bakın.

A sınıfı: yaş ve deneyim şartı

A sınıfı tüm iki tekerlekli motosikletleri kapsar. Yönetmeliğin 76. maddesine göre adayın 20 yaşını bitirmiş olması ve en az iki yıllık A2 belgesine sahip olması gerekir. Aynı maddeye göre 24 yaşını doldurmuş adaylarda bu deneyim şartı aranmaz; doğrudan A sınıfına başvurulabilir. Gücü 15 kW’ı aşan üç tekerlekli motosikletler için alt yaş sınırı 21’dir.

B ehliyetle 125 cc motosiklet kullanılır mı?

Şartları sağlarsanız evet. 10 Şubat 2024 tarihli değişiklikle en az 2 yıllık B belgesi olan, iki tekerlekli araçlar için aranan sağlık şartlarını taşıyan ve son 5 yılda belgesi geri alınmamış sürücüler, MEB’in direksiyon eğitimini tamamlayıp uygulama sınavını geçerse A1 sınıfı motosiklet kullanabilir. Bu yetki yalnızca Türkiye’de geçerlidir ve kuryelik gibi ticari kullanımı kapsamaz; sertifikasız kullanmanın 2026 cezası 11.629 TL’dir. Adımlar, eğitim süresi, kayıt ve “B ehliyetle 250 cc” iddiasının son durumu için B ehliyetle motosiklet rehberine bakın. 50 cc moped ve scooter kuralları M sınıfı ehliyet rehberinde ayrıca anlatılır; ehliyeti teslimat işi için alıyorsanız kurye motoru seçimi rehberine bakın.

Eski A2 ehliyetler (2016 öncesi)

1 Ocak 2016’dan önce düzenlenen eski tip sürücü belgelerinde sınıfların kapsamı bugünkünden farklıydı. Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin geçici 10. maddesi, eski belgelerin yeni sınıflardaki karşılığını şöyle belirler:

Yani eski A2 belgesi, bugünkü A sınıfının kapsadığı motosikletleri de kullanma yetkisi verir; eski A1 ise yalnızca M ve A1’e karşılık gelir. Eski tip belgelerin yeni tip belgeyle değiştirilmesi için verilen süre, İçişleri Bakanlığının duyurusuna göre 31 Aralık 2024’e kadar uzatılmıştı. Yönetmeliğe göre süresi içinde değiştirilmeyen belgeler geçersiz sayılır; ancak sahibi başvurursa gerekli harç ve indirimsiz değerli kâğıt bedeli ödenerek karşılığı olan yeni belge verilir. Eski belgeniz hâlâ elinizdeyse NVİ’ye başvurun.

Başvuru adımları ve istenen belgeler

Belge PTT ile adrese gönderilir. M, A1, A2 ve A sınıfı belgeler 10 yıl geçerlidir (KTY md. 87); süre bitince yenileme başvurusu yapılır. 1 Ocak 2016’dan sonra ilk kez ehliyet alanlar 2 yıl boyunca “aday sürücü” sayılır. Bu, belge üzerinde yazmaz ama sistemde görünür.

Motor direksiyon sınavı: parkur ve değerlendirme

M, A1, A2, A ve B1 sınıfı sertifika sınavının nasıl yapılacağını Millî Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği’nin 35. maddesi belirler (9 Temmuz 2024 tarihli değişiklikle). Teorik sınavı (e-Sınav) geçen kursiyer direksiyon eğitimine başlar; direksiyon sınavı iki bölümdür:

1. Sınav alanı: İlk beş dakika içinde araç bilgisi soruları sorulur. Ardından sırasıyla aracı çalıştırıp hareket etme; sağdan başlayarak 9 koni arasında slalom; 7 metre çaplı iki çember üzerinde sekiz çizme; 20 metre uzunluk ve 20 santimetre genişlikteki denge çizgisinde ilerleme; 6 × 8 metrelik alanda U dönüşü yapılır.
2. Hızlanma ve durma: Belirlenen 30 metrede M sınıfında en fazla 25 km/s, A1, A2 ve A sınıflarında en fazla 40 km/s hıza çıkılıp sonraki 30 metrede durulur. 20 km/s hızla önündeki 1 metrelik engelden kaçınma ve yine 20 km/s’de ani fren de değerlendirilir.
3. Akan trafik: Alan bölümünden sonra güzergâhta akan trafikte hız sınırına uyma, kavşaklar, ayna kullanımı ve kasis geçişi gibi beceriler değerlendirilir. Sınav görevlisi talimatları telefon dışı bir iletişim cihazıyla verir.

Yönetmeliğin 28. maddesine göre direksiyon sınavı en az 40 dakika sürer. Araç bilgisi sorgulama sorularında 5 mavi soruda hata yapmak ya da sınav sırasında 1 kırmızı veya 2 sarı olarak tanımlanan davranışı sergilemek başarısızlık sebebidir. Kurs saatleri ve sınavın ayrıntılı değerlendirme formları kurs yönetmeliğinin eklerindedir; kaydolduğunuz kurs size güncel uygulamayı gösterir.

Ehliyet ücretleri

2026 harç, değerli kâğıt ve vakıf tutarları, e-sınav ücreti, kurs ve direksiyon sınavı ücretlerinin nasıl belirlendiği ve güncel tutarları nereden kontrol edeceğiniz motor ehliyeti ücreti rehberinde, resmî kaynaklarıyla.

Ehliyeti aldıktan sonra: ilk sürüşler için kısa ve kolay rotalar

Yeni ehliyetle ilk haftalarda kısa mesafe, düşük viraj yoğunluğu ve kolay dönüş seçeneği olan rotalar yeterli. Motonom’daki “Kolay” seviyeli birkaç örnek:

• Ankara – Gölbaşı kısa çıkış: yaklaşık 30 km, düşük viraj. Diğer seçenekler için Ankara motosiklet rotaları.
• Bursa – Mudanya kıyı hattı: yaklaşık 30 km kıyı hattı. Diğerleri için Bursa rotaları.
• Eskişehir – Odunpazarı / Porsuk: yaklaşık 25 km, şehir içi tempo.
• Kocaeli – Gebze kısa kıyı günü: yaklaşık 50 km, düşük viraj.

İlk grup sürüşüne katılmayı düşünüyorsanız ilk grup sürüşü öncesi kontrol listesine, ekipman için de kask ve eldiven zorunluluğu rehberine bakın. Mevsime göre bölge seçimi için rota takvimi işinizi kolaylaştırır.