M sınıfı ehliyet: 50 cc moped ve scooter rehberi

M sınıfı hangi araçları kapsar?

Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 75. maddesine göre M sınıfı sürücü belgesi “iki, üç ve dört tekerlekli motorlu bisikletleri (moped)” kullanacaklara verilir. Motorlu bisikletin tanımı Karayolları Trafik Kanunu’nun 3. maddesinde ve yönetmeliğin 3. maddesinde aynıdır:

Bu sınırlardan birini aşan iki tekerlekli araç, örneğin 50 cm³’ün üzerindeki bir skuter, artık motosiklet sayılır ve en az A1 sınıfı gerektirir. Aracınızın ruhsatında silindir hacmi ve motor gücü yazar; sınıfı kontrol etmek için kW–beygir hesaplayıcısını kullanabilirsiniz.

Kaç yaşında alınır, kursta neler var?

Yönetmeliğin 76. maddesine göre M sınıfı için en küçük yaş 16’dır. Belge, özel motorlu taşıt sürücüleri kursunda eğitim alıp sınavları geçerek alınır. Millî Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği’ne göre:

• Teorik dersler: Bütün sertifika sınıflarında olduğu gibi trafik ve çevre 16, ilk yardım 8, araç tekniği 6 ve trafik adabı 4 saat (md. 7). Teorik sınav elektronik ortamda yapılır; teorik sınavı geçen kursiyer direksiyon eğitimine başlar (md. 16).
• Direksiyon eğitimi: Eğitim alanında veya simülatörde en az 2 saat, ardından akan trafikte M sınıfı için en az 12 saat. Ayrıca en az 2 saat akan trafikte gece uygulaması zorunludur (md. 7).
• Eğitim ve sınav aracı: 45 km/s, 50 cm³ veya 4 kW sınırlarını aşmayan iki tekerlekli moped (md. 4).
• Direksiyon sınavı: Önce sınav alanında araç bilgisi soruları, slalom, sekiz çizme, denge ve U dönüşü gibi beceriler; 30 metrelik bölümde M sınıfı için en fazla 25 km/s hızlanıp durma; ardından akan trafikte sürüş (md. 35).

Lise veya üniversitede zorunlu trafik ve çevre, ilk yardım ve araç tekniği derslerini başarıyla tamamladığını belgeleyenler, isterlerse bu derslerin eğitiminden muaf tutulup yalnızca sınavına girer; geçerli ilk yardımcı sertifikası olanlar için de ilk yardım dersinde aynı imkân vardır (md. 16). Kurs ücreti ve takvimi kurstan kursa değişir; bu yazı ücret bilgisi vermez. Direksiyon sınavının ayrıntıları için ehliyet sınıfları rehberine bakın.

B ehliyetle 50 cc kullanılır mı?

Evet. Yönetmeliğin 85. maddesine göre B sınıfı sürücü belgesi M sınıfını da kapsar; ayrıca A1, A2 ve A sınıfı belgeler de M sınıfını kapsar. Yani otomobil ehliyetiniz varsa 50 cm³’e kadar (elektriklide 4 kW’a kadar) bir mopedi ayrı bir belge almadan kullanabilirsiniz.

Scooter, moped ve elektrikli scooter farkı

Günlük dilde “scooter” kelimesi üç farklı araç için kullanılabiliyor; mevzuat ise aracı gövde şekline göre değil, hız, motor hacmi ve güce göre sınıflandırır:

Kurallar da farklıdır. Moped şehir içinde 30 km/s, şehirlerarası ve bölünmüş yollarda 45 km/s ile sınırlıdır ve otoyola giremez (Karayolları Trafik Yönetmeliği md. 100). E-skuter otoyolda, şehirlerarası yollarda ve azami hız sınırı 50 km/s’nin üzerinde olan yollarda kullanılamaz; sırtta taşınan kişisel eşya dışında yük ve yolcu taşıyamaz (KTK md. 66). Moped sürücüsü ve yolcusu için kask zorunludur (yönetmelik md. 150 ve ekindeki cetvel). Hız sınırlarının tamamı motosiklet hız sınırları yazısında.

M’den A1’e geçiş

M sınıfı belge A1’i kapsamaz. 125 cm³’e kadar motosiklet kullanmak için A1 sınıfı sertifika kursuna kaydolup sınavları geçmeniz gerekir; A1 için de en küçük yaş 16’dır (md. 76). A1 sınıfı, silindir hacmi 125 cm³’ü, gücü 11 kW’ı ve güç/ağırlık oranı 0,1 kW/kg’ı geçmeyen motosikletleri kapsar ve M sınıfını da içerir (md. 75 ve 85). A1 sınırına uyan modeller 125 cc motosikletler sayfasında listeleniyor.

Kurs yönetmeliği, farklı bir sınıf sertifika alacakların eğitim alanında veya simülatörde almaları gereken eğitimin akan trafikte de yapılabileceğini söyler (md. 7). Elinizde M belgesi varken hangi derslerden muaf olabileceğinizi kayıt olacağınız kursa sorun. Sonraki adımlar (A2 ve A) ve yaş şartları ehliyet sınıfları rehberinde.