B ehliyetle motosiklet: 125 cc şartları ve 250 cc son durum

B ehliyet neyi kapsar?

Karayolları Trafik Yönetmeliği md. 85’e göre B sınıfı belgeyle otomobil ve kamyonetin yanında M (motorlu bisiklet, yani moped), B1 (gücü 15 kW’ı, net ağırlığı 400 kg’ı geçmeyen dört tekerlekli motosiklet) ve F (lastik tekerlekli traktör) sınıfı araçlar da kullanılabilir. Yani B ehliyetle 50 cc moped sürmek için ek bir şey gerekmez; ayrıntılar M sınıfı ehliyet rehberinde.

A1 sınıfı ise B’nin kendiliğinden kapsadığı sınıflar arasında değildir. A1; silindir hacmi 125 cm³’ü, gücü 11 kW’ı ve güç/ağırlık oranı 0,1 kW/kg’ı geçmeyen motosikletlerdir (md. 75). Bu motosikletler için aşağıdaki şartlar gerekir.

B ehliyetle 125 cc şartları

10 Şubat 2024 değişikliğine göre B sınıfı belge sahibi şu şartların tümünü sağlarsa A1 sınıfıyla kullanılabilen motosikletleri sürebilir (Resmî Gazete metni):

• Deneyim: En az 2 yıllık geçerli B sınıfı sürücü belgesi.
• Sağlık: Sağlık şartları yönetmeliğinde iki tekerlekli araç kullanacaklar için aranan şartları taşımak.
• Geçmiş: Başvuru tarihinden geriye doğru 5 yıl içinde belgenin 2918 sayılı Kanun’a göre geçici ya da daimi olarak geri alınmamış olması.
• Eğitim ve sınav: MEB’in bu kişiler için belirlediği direksiyon eğitimini tamamlamak ve uygulama sınavını geçmek.
• Kayıt: MEB’in verdiği A1 sınıfı sertifikanın sürücü belgesi sistem kayıtlarına işlenmesi.

Yetki yalnızca Türkiye sınırları içinde geçerlidir ve ticari faaliyette kullanılan motosikletleri kapsamaz. Şartlardan biri kaybedilirse ya da belge geri alınırsa yetki başka bir işleme gerek kalmadan iptal edilir.

Adım adım: B ehliyetle A1 sertifikası

1. Şartları kontrol edin: B belgenizin veriliş tarihi en az 2 yıl önce olmalı; son 5 yılda belgeniz geri alınmamış olmalı. İki tekerlekli araçlar için aranan sağlık şartlarını taşımanız gerekir; bunun nasıl belgeleneceğini kayıt sırasında kursunuz bildirir.
2. Bir sürücü kursuna kaydolun: MEB yönetmeliğine (md. 39/5) göre bu kursiyerlere, md. 7’de A1 için belirlenen direksiyon eğitimi saatinin yarısı kadar eğitim verilir. A1 için akan trafikte direksiyon eğitimi en az 12 saat olduğundan bu, 6 saat eder.
3. Uygulama sınavına girin: Direksiyon eğitimi dersi uygulama sınavında başarılı olanlara A1 sınıfı sertifika verilir. Parkur ve değerlendirme için motor direksiyon sınavı bölümüne bakın.
4. Kayıt kendiliğinden işlenir: NVİ’ye göre MEB’in gönderdiği sertifika bilgisi sürücü belgesi kayıtlarına kod olarak eklenir; nüfus müdürlüğüne gitmeniz gerekmez. Belgenin üzerine kod yazılmaz.
5. İsterseniz belgeye işletin: Sertifikayı sürücü belgesine yazdırmak isteğe bağlıdır; yönetmelik bunun için 2 yıl süre tanır. Bu durumda harç, değerli kâğıt ve vakıf bedeli ödenerek nüfus müdürlüğüne başvurulur. 2026 tutarları için motor ehliyeti ücreti rehberine bakın.

Hangi motosikletler kullanılabilir?

A1 sınıfıyla kullanılabilen motosikletler: silindir hacmi en fazla 125 cm³, gücü en fazla 11 kW ve güç/ağırlık oranı en fazla 0,1 kW/kg. Üçü birden sağlanmalıdır; yalnızca “125 cc” yazması yetmez. Ruhsattaki güç ve net ağırlığı A2’ye uygun mu? hesaplayıcısına girerseniz A1 sınırlarına da uyup uymadığını görürsünüz. 125 cc’nin üzerindeki motosikletler için A2 ya da A gerekir; standart hâliyle A2 sınırına uyan modeller A2 uyumlu motosikletler listesinde. Gideceğiniz yolun yakıt masrafını yakıt hesaplama aracıyla çıkarabilirsiniz.

250 cc, 500 cc ya da daha büyük motorlar için hangi ehliyetin gerektiğini kaç cc motor hangi ehliyetle kullanılır tablosunda görebilirsiniz.

B ehliyet ve sertifikayla kuryelik yapılır mı?

Hayır. Fıkra “her türlü ticari faaliyette kullanılan motosikletleri” açıkça kapsam dışında bırakır. Kuryelik gibi ticari kullanım için A1 (ya da üstü) sınıfı sürücü belgesi gerekir. NVİ de ticari kullanacakların sertifikayı belgeye işletmesi için ücretli başvuru yapması gerektiğini belirtir. Motor seçimi ve diğer şartlar için kurye motoru seçimi rehberine bakın.

Sertifikasız kullanmanın cezası

Şartları sağlamadan ya da A1 sertifikası almadan B ehliyetle A1 sınıfı motosiklet kullanmak, KTK 39/2’deki “sürücü belgesinin sınıfına göre sürmeye yetkili olunmayan motorlu aracı sürme” ihlalidir. EGM’nin 2026 ceza rehberine göre tutarı 11.629 TL ve 20 ceza puanıdır; sürücü araç kullanmaktan men edilir. Araç sahibi başkasıysa, kullanılmasına izin veren sahibine de aynı tutar yazılır. Tutarlar her yıl başında güncellenir; diğer cezalar için motosiklet cezaları 2026 rehberine bakın.